Kilka słów o kowadłach - jakie są ich rodzaje?

Kowadło to narzędzie składające się z dużego bloku metalu, ze spłaszczoną górną powierzchnią, na której umieszczony jest obiekt uderzeniowy służący do obróbki metalu lub kamienia. Kowadła są bardzo masywne, a im większa ich bezwładność, tym lepiej przenoszą energie na obrabiany przedmiot. Jest ono zazwyczaj używane jako narzędzie do kucia. Przewagę nowoczesnych kowadeł stanowią narzędzia wykonane z odlewu stali, która została poddana obróbce cieplnej. Niskiej jakości kowadła są wykonane z żeliwa i słabej jakości stali, przez co nie nadają się do profesjonalnego użytku, gdyż odkształcają się i nie powodują odbicia się po uderzeniu.

Podstawowa powierzchnia pracująca kowadła nazywana jest twarzą. Powinna być płaska i gładka z zaokrąglonymi krawędziami. Jakiekolwiek ślady na twarzy pozostawią swoje piętno w obrabianym przedmiocie. Dodatkowo ostre krawędzie powodują wcinanie się w obrabiany metal i mogą prowadzić do jego pęknięć. Główna część kowadła jest hartowana i odpuszczana, aby kowadło nie odkształcało się przy wielokrotnym uderzeniu kowala. Twarde wymaga mniejszej ilości siły włożonej w każde uderzenie młotkiem. Bezpośrednie uderzenia czoła kowadła za pomocą młotka lub innych narzędzi, mogą spowodować wykruszenie lub odkształcenie twarzy kowadełka.

Róg kowadła ma kształt stożka i jest niehartowaną stalą lub żelazem. Róg jest używany głównie w procesach gięcia, do tworzenia różnych okrągłych kształtów. Ma również zastosowanie jako pomoc w wydłużaniu i zmniejszaniu grubości surowca. Niektóre kowadła, mają dwa rogi, jeden kwadratowy-drugi okrągły, a ponadto niektóre posiadają boczne rogi lub zaciski do prac specjalistycznych. Obszar pomiędzy rogiem a twarzą nazywany jest krokiem. Jest miękki i służy do cięcia, a jego celem jest zapobieganie uszkodzeniu stalowej powierzchni kowadła podczas procesu cięcia. Istnieją także inne dodatki do kowadła, takie jak blok spęczania (używany do spęczania stali), kwadratowy otwór, specjalizujący się w formowaniu czy narzędzia skrawające.

Istnieje wiele typów kowadeł, dostosowanych do określonego celu lub potrzeb indywidualnych kowala. Przykładowo wykonywano kowadła specjalnie dobrane dla podkuwaczy koni, kowali, producentów łańcuchów, tartaków, powozów, czy wielu innych. Przeważnie wyglądały one podobnie, jedynie niektóre z nich radykalnie się od siebie różniły.

• Żeliwne kowadła do kucia ręcznego, stosowane do obróbki ręcznej metalu. Nie są w stanie wytrzymać bardzo mocnych uderzeń, często pękają lub wgniatają się. Ponadto, nie posiadają powierzchni z twardej stali, przez co nie mają takiego odbicia, jak twardsze kowadło.
• Kowadło do młota mechanicznego, zazwyczaj wsparte jest na masywnym bloku kowadła, ważącym nawet ponad 800 ton dla młota 12-tonowego. Całość utwierdzona jest na mocnym fundamencie z drewna i muru lub betonu.

Kowadła wykonane z niższej jakości stali lub żeliwa, sprzedawane w sklepach detalicznych, nie są uważane za odpowiednie do poważnego użytku i często określane jako przedmioty w kształcie kowadła”. Początkujący kowale używali nawet części szyn kolejowych, zębów do wózków widłowych, lub prostych bloków stali jako prowizorycznych kowadeł.

Kowadła aktualnie straciły swoją dawną świetność, wraz z kowalami, którzy ich używali. Nowoczesne technologie i zmechanizowana produkcja sprawiły, że towary metalowe są tańsze i łatwo dostępne. Ręczny wyrób kowala jest we współczesnym świecie mniej opłacalny, podczas gdy dawniej był absolutną koniecznością. Jednak zarówno zawód kowala jak i kowadła nadal istnieją i są używane do wykonywania prac na zamówienie.