Małopolska przyspiesza inwestycje - 1,8 mld zł na rozwój transportu i bezpieczeństwo

Budżet województwa rośnie jak nigdy dotąd, a w praktyce oznacza to więcej pociągów, nowych dróg i wzmocnienie służb ratowniczych. Z zapowiedzi wynika, że to będzie rok widocznych zmian w przestrzeni publicznej i w codziennych dojazdach mieszkańców Małopolski. Z inwestycji skorzystają zarówno miasta, jak i gminy, które dziś walczą o lepsze połączenia autobusowe i kolejowe.

• Małopolska stawia na transport - pieniądze i harmonogram, który ma to uciągnąć
• Koleje Małopolskie i rozszerzanie sieci dowozowej - gdzie dotrze transport zbiorowy
• Po torach idzie bezpieczeństwo, ochrona zdrowia i kultura - jak to zmieni region

Małopolska stawia na transport - pieniądze i harmonogram, który ma to uciągnąć

W projekcie budżetu województwa na przyszły rok widoczny jest zdecydowany akcent na infrastrukturę. Projekt opiewa na ponad 4 miliardy złotych, z czego na wydatki inwestycyjne przeznaczono aż 1,8 miliarda złotych. Największy udział ma sektor transportu - na ten cel zapisano ponad 1,9 miliarda złotych, czyli ponad 65 procent wydatków inwestycyjnych. Rosnące wykorzystanie kolei - z około 7 milionów pasażerów w 2014 roku do prognozowanych ok. 27 milionów w 2025 roku - wymusza szybkie zwiększenie taboru i zaplecza serwisowego.

“Aż 1,8 miliarda złotych przeznaczyliśmy na wydatki inwestycyjne.”

• Łukasz Smółka, marszałek Małopolski

W planie zakupowym dla kolei województwa przewidziano łącznie 25 nowych pociągów. Na ten moment zakontraktowano 12 pojazdów, a harmonogram dostaw zawiera kluczowe punkty:

• pierwsze składy mają pojawić się na torach w wakacje 2026,
• kolejne dostawy zaplanowano na 2028,
• zakończenie realizacji całego zamówienia przewidziano na 2029.

Koszt pojedynczego zespołu trakcyjnego oceniany jest na około 50 milionów zł, a wartość całego zamówienia to kwota rzędu ponad miliarda złotych. Do tego dochodzą inwestycje w zaplecze techniczne oraz coroczne dopłaty do biletów na poziomie niemal 400 milionów złotych.

Koleje Małopolskie i rozszerzanie sieci dowozowej - gdzie dotrze transport zbiorowy

Tam, gdzie nie ma torów, województwo rozwija skomunikowane połączenia autobusowe realizowane m.in. przez Koleje Małopolskie i projekt Małopolskie Linię Dowozowe. Dzięki temu dziś obsługiwane są 111 z 183 gmin - w przyszłym roku ma być ich już 117. Koszt projektowanej sieci 75 linii autobusowych oszacowano na ponad 103 miliony złotych.

Samorząd zgłasza jednak problem z finansowaniem – w budżecie zaplanowano mniej środków rządowych niż wnioskowano (około 6 milionów zł przy oczekiwanych ponad 41 milionach zł). Zarząd województwa zwrócił się o ponowną weryfikację algorytmów przydziału pieniędzy i czeka na decyzję premiera.

Po torach idzie bezpieczeństwo, ochrona zdrowia i kultura - jak to zmieni region

Budżet nie ogranicza się do infrastruktury drogowej i taboru. Wydatki obejmują też kulturę - ponad 413 milionów złotych, pomoc społeczną - ponad 296 milionów złotych, ochronę zdrowia - blisko 250 milionów złotych, oświatę - ponad 182 miliony złotych, oraz turystykę i kulturę fizyczną - ponad 112 milionów złotych. Na działania związane z bezpieczeństwem i odpornością regionu zaplanowano aż miliard złotych.

W mijającym roku województwo przekazało m.in. 63 nowoczesne wozy strażackie dla Ochotniczych Straży Pożarnych - operacja kosztowała 65 milionów złotych. Przeznaczono także 5 milionów złotych na kursy pierwszej pomocy dla 3 tysięcy ochotników. Województwo podkreśla, że inwestycje mają dwutorowy cel: rozwój infrastruktury oraz wzmocnienie edukacji i przygotowania społeczeństwa do reagowania w kryzysie.

“We wszystkich działaniach na pierwszym miejscu zawsze stawiamy człowieka.”

• Łukasz Smółka, marszałek Małopolski

W obszarze kultury dużym punktem jest planowana nowa siedziba Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie - po wyborze projektu i uzyskaniu pozwoleń ma nastąpić podpisanie umowy z wykonawcą w połowie roku. W planach są też remonty zabytków i modernizacje szpitali m.in. w Krakowie , Tarnowie i Nowym Sączu.

Perspektywa praktyczna - co to znaczy dla mieszkańców regionu

Dla osób z Małopolski, także z okolic Krzeszowic, najważniejsze będą krótsze i bardziej komfortowe dojazdy oraz lepsze połączenia autobusowe tam, gdzie torów brak. Realizacja zamówienia na nowe pociągi powinna przełożyć się na większą częstotliwość i wygodę podróży - pierwsze efekty są spodziewane już od wakacji 2026. Dla rodzin i osób korzystających z opieki medycznej oznacza to wzrost inwestycji w szpitale i sprzęt medyczny, a dla ochotniczych strażaków - lepsze wyposażenie i szkolenia, które bezpośrednio poprawią bezpieczeństwo w mniejszych miejscowościach. Jeśli zależy komuś na nowych połączeniach autobusowych, warto śledzić przebieg rozmów o dofinansowaniu i zgłaszać lokalne potrzeby organizatorowi przewozów.

W skrócie - budżet ma charakter proinwestycyjny i ma zwiększyć dostępność transportu, wzmocnić ochronę zdrowia oraz podnieść odporność regionu na zagrożenia. Realizacja zapowiedzianych projektów będzie wymagała współpracy samorządów, przewoźników i rządu, a pierwsze konkretne zmiany dla pasażerów pojawią się już w najbliższym sezonie dostaw taboru.

na podstawie: UM Krzeszowice.